Speuren naar adel: De Wale en Buijcx

Tijdens mijn onderzoek naar mijn familiegeschiedenis ben ik ook een aantal adellijke en hooggeplaatste voorouders tegengekomen. Zo is een klein takje aan mijn moeders kant van de familie erg interessant. Deze tak begint rond 1555. Omstreeks dat jaar werd mijn voorouder Jacques de Wale geboren, helaas is niet bekend waar. Waarschijnlijk droeg hij sinds zijn geboorte al de het predicaat “jonkheer”, het laagste adellijke predicaat dat er is en tevens het enige ongetitelde adellijke predicaat.

Jacques trouwde rond 1575 waarschijnlijk in Oisterwijk, wie zijn echtgenote is blijft echter onbekend. Rond 1580 was hij stadhouder, dan wel kwartierschout van het Kwartier van Oisterwijk. Een kwartierschout was vanaf de late middeleeuwen de hoogste functionaris in de Meierij van ’s-Hertogenbosch. Ieder kwartier (Maasland, Oisterwijk, Peelland en Kempenland) kende een kwartierschout. Zijn positie zat tussen de lokale schouten (lokale rechtsprekers) en de hoogschout (de functionaris die rechtsprak over de gehele meierij inzake zeer belangrijke kwesties).

Hij was een vurige ijveraar van de door de meeste Nederlanders gehate koning Filips II van Spanje. Van staatse zijde (aanhangers van de Nederlanden) had men een prijs van 4.000 gulden op zijn hoofd gezet. Toen kasteel Nieuw Herlaer tijdelijk leeg kwam te staan verzocht hij de hertog van Parma, omwille van bescherming, om hem dat kasteel toe te wijzen. Dit kasteel heeft hij voor een korte periode in eigendom gehad en derfde waarschijnlijk ook de inkomsten daarvan.

Mijn voorouder Jacques de Wale had voor zover bekend drie kinderen: dochter Anna, zoon Philips, mijn voorouder en zoon Giljam. Dochter Anna huwde rond 1600 de jonkheer Henrick van Asten die schout was van Alphen, Baarle en Chaam, tevens was Henrick meester in de rechten. Of Giljam huwde is niet bekend, hij volgde voor korte tijd zijn vader op als kwartierschout van het Kwartier van Oisterwijk en als stadhouder. Deze functies werden later door zijn broer Philips, waarschijnlijk vernoemd naar koning Filips II van Spanje, overgenomen.

Philips de Wale was mijn voorvader en werd rond 1580 geboren. Voor zijn huwelijk overleed zijn vader op 28 april 1600 in Oisterwijk, zijn vader leed de laatste jaren aan jicht. Rond 1608 huwde Philips jonkvrouw Jenneke van Asten, dochter van jonkheer Wijnant van Asten. Deze familie kwam oorspronkelijk uit het Belgische Paal. De dochter die uit dit huwelijk voortkwam was mijn voormoeder en tevens laatste drager van een adellijk predicaat.

Jonkvrouw Maria de Wale werd geboren in november 1616 in Oisterwijk en huwde mijn voorvader Daneel Buijcx. Daneel was zelf afkomstig uit Weelde, een plaats vlak over de grens met Goirle. Van 1628 tot en met 1657 was Daneel stadhouder van Gilze en Rijen en ook was hij nog schout van Weelde en Heer van Baarle. Verder oefende hij in 1627 het burgemeestersambt uit van Weelde en daarnaast was hij van 1621 tot en met 1627 in Weelde en van 1628 tot en met 1657 in Baarle-Hertog notaris. Niet onlogisch was Daneel meester in de rechten.

Noemenswaardig is natuurlijk nog dat de neef van mijn voorvader Daneel, ook Daneel genoemd, stadhouder was van Breda. In vele akten komt Daneel voor wanneer een kijkje wordt genomen in de archieven van Stadsarchief Breda. Uit de begraafakte van Daneel op 13 september 1665 blijkt dat hij een vermogend man was. Hij is begraven in een eiken kist in de Grote Kerk in Breda. Ook blijkt uit de akte dat er is betaald voor het lichten van de zerk op het familiegraf in de kerk, het overluiden en het gebruik van een baarkleed.

De laatste generatie die nog aan dit verhaal mag toegevoegd worden is de zoon van mijn voorvader Daneel Buijcx: Philip(s) Buijcx. Hij werd gedoopt op 22 maart 1653 in Baarle-Hertog als zoon van eerder genoemde Daneel Buijcx en van ook eerder genoemde jonkvrouw Maria de Wale. Na een groot deel van zijn leven werkzaam geweest te zijn als schepen van Weelde, overleed hij in mei 1694 in het Belgische Weelde.

‘Kwartierschout’, Nl.wikipedia.org 19 mei 2017. (Zoek op “Kwartierschout”)
‘Wale, Jacques de’, Advandenoord.nl 19 mei 2017.
W. J. F. Juten, Taxandria (Volume 5), Bergen op Zoom: Jan A. G. Juten 1898.
Foto: Paul Segers architect

2 gedachten over “Speuren naar adel: De Wale en Buijcx

  1. Jonker Jacques de Wale ( Jacoppe-Jacop ), ( van de Wale – van de Walse – van de Walsche – de Walsche )
    Geboren circa 1550 en vermoedelijk afkomstig uit de zuidelijke gewesten van het hertogdom Brabant.
    Brabander zonder enige twijfel.
    Getrouwd met NN, overlijden Oisterwijk 26/04/1600, kan ook Moergestel zijn in 1599.
    Schout Van Oisterwijk of Oesterwijk vanaf 1576 bij aanstelling door de kanselier van Brabant, mits fiat van Jan van der Linden, abt van de adellijke abdij Sint-Geertruy.
    Zij kinderen:
    1 Jaques de wale, geboren rond 1575, gehuwd met Magdalena van Dijck, gestorven ca 1627 in
    Oisterwijck, meier van de stad Landen en de Gete van 1605 tot 1612 of 1621
    2 Anna de Wale, overlijden Alphen 11/10/1630, gehuwd met van Henric van Asten, schout van Alphen en Chaam ( 1606 – 1612 ), overlijden Alphen 17/12/1636.
    3 Guilliam de Wale, ongehuwd, overlijden 16/10/1612, stadhouder en later schout van Oisterwijk vanaf 28/08/1600 in opvolging van zijn vader Jacques.
    4 Philips de Wale, overlijden 26/10/1625, stadhouder en nadien schout van Oisterwijk vanaf 1612, gehuwd met Jenneken of Johanna Van Asten, 7 kinderen, waaronder Maria, ° 16/11/1616.
    Blijkbaar zijn Johanna en Henric Van Asten nicht en neef.
    Jacques de Wale Junior had een zoon namelijk Maximiliaan, geboren omstreeks 1620, meier of praetor van 1646 tot 1648. Hij overleed omstreeks 1681.
    Maximiliaan, gehuwd met NN, had 6 kinderen nl. Cornelis, Petrus, Johannes, Ida, Magdalena en Jacobus, achterkleinkinderen van Jonkheer Jacques de Wale.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *