Tonia Torremans

Portretfoto van Tonia, 1914. Bron: mw. G.J.H.M. van Lieshout.
Portretfoto van Tonia, 1914. Bron: mw. G.J.H.M. van Lieshout.

Maria Antonia Torremans (Tilburg, 26 november 1890 – Tilburg, 26 november 1970) is de derde dochter van in totaal vijf kinderen van Frans Torremans en Drika van Raak. Zij was huisvrouw en daarnaast vroom christen. ¹


Geboorte en jeugd

Tonia werd als derde dochter op woensdag 26 november 1890 rond zes uur ’s avonds in het huis nummer 299 aan de Bredaseweg in Tilburg geboren. Haar ouders Frans Torremans en Drika van Raak lieten haar dopen in de Rooms-Katholieke Margarita Mariakerk. Ze groeide op in de Tilburgse wijk De Reit met haar oudere zussen Anna en Mien en haar jongere broers Jan en Piet. ¹

Tonia Torremans 18 jaar oud, 1908. Bron: mw. A.Ph. van Lieshout-Schraa.

Haar ouders hadden twee dochters verloren toen Tonia nog erg jong was. Haar vader werkte op dat moment als bode en agent-bode in de stad en haar moeder deed natuurlijk het huishouden. Tot aan haar huwelijk heeft ze waarschijnlijk in het huishouden meegeholpen, haar broers Jan en Piet hadden echter wel een baantje: Jan was draadmaker en later wollenstoffenwever en Piet was schoenmaker. ¹

In haar jonge jaren trok het geloof Tonia enorm aan, ze was al vroeg van school gehaald, omdat haar moeder Drika aan diabetes leed. Ze ging in haar meisjesjaren vaak naar de kapel van de zusters aan de Bredaseweg om te bidden en te zingen. Zingen kon ze goed en ze vond het gezang van deze zusters zo mooi dat ze later zelf non wilde worden. Tonia was strenggelovig en zeker goudeerlijk, in de oorlog zou het opnieuw blijken, haar dochter Bertha stal een brood, maar het brood kwam niet het huis in. ³


Huwelijk en kinderen

Tonia trouwde op 20 mei 1920 met Jan van Lieshout in Tilburg. Uit dit huwelijk werden negen kinderen geboren. ¹

Foto Naam Geboren Overleden Bijzonderheden
Harrie 29 maart 1921 21 december 2010 Getrouwd op 26 oktober 1949 met Joke de Rooij.
Frans 7 mei 1922 14 november 1979 Getrouwd op 29 oktober 1947 met Joke Verhoeven.
Jos 26 februari 1924 6 maart 1999 Getrouwd op 7 november 1951 met Riet van Gorp.
André 14 november 1925 13 december 2017 Getrouwd op 13 november 1947 met Rikie Snoeren.
Riet 28 maart 1927 11 augustus 1999 Getrouwd op 2 augustus 1946 met Frans Bensing.
Jan 8 maart 1929 28 maart 2011 Getrouwd op 20 januari 1953 met Alie Schraa.
Bertha 15 december 1930 14 december 2011 Getrouwd op 2 juli 1948 met Jo Snelders.
Pietje 5 mei 1934 5 mei 1934 Doodgeboren zoontje.
Joke 8 oktober 1935 4 november 2017 Getrouwd op 3 december 1952 met en gescheiden van Eddy van der Aa, later relatie met Rien van Soest.
Tonia bij haar verloving, 1914. Bron: mw. G.J.H.M. van Lieshout.

De grote oorlog en het leven daarna

Tonia bij het huwelijk van broer Piet met Jo Heijndrijkx, 1920. Bron: mw. A.Ph. van Lieshout-Schraa.

In de jaren voor de tweede wereldoorlog, na het huwelijk in 1920, werkte Tonia als huisvrouw. Het was hard werken, want het gezin bestond uit acht kinderen, acht monden die moesten worden gevoed. Haar man, Jan, verdiende de kost als fabrieksarbeider, bij Swagemakers en Bogaerts. Hij had weinig tijd om voor het gezin te zorgen, dus nam Tonia alle verantwoordelijkheden op zich. De was moest gedaan worden, koken, het huis onderhouden. Om het werk makkelijker te maken moesten de oudste kinderen meehelpen, zo was het voor haar toch nog te doen.

Tonia en Jan hadden tijdens de oorlog een radio verborgen, terwijl dit door het Duitse regime nadrukkelijk verboden was. Jan was echter eigenwijs, een familietrekje, en bleef naar de Engelse zender luisteren om berichten over de stand van zaken van de oorlog onder collega’s op de textielfabriek te verspreiden. Dit resulteerde in zijn arrestatie en zo kwam moeder Tonia met acht kinderen er alleen voor te staan, geen inkomen, geen echtgenoot. ² ³ ⁴ ⁵ ⁶

Tonia Torremans met dochter Riet van Lieshout, 1939. Bron: mw. A.Ph. van Lieshout-Schraa.

Voor Tonia was deze periode vreselijk, ze was een vroom christen en had heel veel hoop, zo bad ze elke dag met de kinderen de rozenkrans, maar deze hoop werd een teleurstelling, want haar echtgenoot zou nooit terugkeren. Jan werd na zijn vrijlating op het station van Linz gearresteerd, omdat een aantal leiders van de instanties van het naziregime bedacht hadden dat Jan wel eens politiek gevaarlijk kon zijn.

In 1944 of later kwam iemand bij het gezin langs en vertelde dat hij met Jan in het kamp had gezeten en dat Jan uiteindelijk overleden was. Dit tot het grote verdriet van Tonia en haar grote gezin. Nu brak er een tijd aan van wederopbouw, ook Tonia moest verder, dus diende ze een claim in bij het Centraal Afwikkelingsbureau Duitse Schadeuitkeringen, waarna ze daadwerkelijk een uitkering ontving.


Op oudere leeftijd

Tonia met haar dochters, schoondochters en kleinkinderen, 1950. Bron: dhr. A.J. van Lieshout.

Halverwege de jaren vijftig was bijna iedereen getrouwd, alleen dochter Joke heeft nog lange tijd bij moeder Tonia ingewoond. Later woonde Tonia samen met haar zus Anna in een verzorgingstehuis, maar toen deze kwam te overlijden is ze weer terug naar de Roggestraat nummer 1 verhuisd, waar alle ellende ooit begonnen is.

“Ik herinner me nog dat mama vertelde dat ze bij oma Tonia was. Tegen het einde van haar bezoek stelde oma voor om nog even voor het slapen gaan de héle rozenkrans te bidden. Ons mam had er helemaal genoeg van.”
– mw. G.J.H.M. van Lieshout

Tonia met gezin, 1966. Bron: dhr. A.F.A.M. van Lieshout.
Tonia met gezin, 1966. Bron: dhr. A.F.A.M. van Lieshout.

De dagen voor haar tachtigste verjaardag was Tonia erg zenuwachtig, ze vond zelf dat het niet nodig was haar verjaardag te halen, maar er werd toch druk voorbereid door de familie om Tonia een prettige verjaardag te geven. Helaas, maar voor haar gelukkigerwijs, overleed ze ’s nachts op haar verjaardag, dus werd het geen verjaardagsfeest, maar een triest afscheid van een bijzonder sterke vrouw, die heel wat leed overwonnen had.


Voorouders

Tonia Torremans
Overgrootouders Jan Torremans (1793-1851)
x. 1816
Cornelia Vingerhoets (1791-1851)
Jan van de Pas (1791-1862)
x. 1812
Maria Cornelia de Brouwer (1788-1834)
Nicolaas van Raak (1782-1851)
x. 1805
Clasina Hamers (1779-1854)
Hendrikus van Gog (1799-1861)
x. 1818
Maria Anna van Oers (1793-1830)
Grootouders Pieter Torremans (1828-1892)
x. 1857
Anna van de Pas (1831-1896)
Cornelis van Raak (1822-1900)
x. 1853
Maria Antonia van Gog (1825-1913)
Ouders Frans Torremans (1860-1936)
x. 1884
Drika van Raak (1861-1940)
Tonia Torremans (1890-1970)