Jan van Lieshout

Portretfoto van Jan, 1914. Bron: mw. G. J. H. M. van Lieshout.
Portretfoto van Jan, 1914. Bron: mw. G. J. H. M. van Lieshout.

Joannes Wilhelmus van Lieshout (Tilburg, 29 december 1894 – Linz, 30 december 1944) is de tweede zoon van in totaal negen kinderen van Harrie van Lieshout en Sjaan Kennekens. Hij was garenspoeler, fabrieksarbeider, schrobbelaar en daarnaast lid van het verzet.


Geboorte en jeugd

Jan werd geboren als tweede zoon en zesde kind van Harrie van Lieshout en Sjaan Kennekens op zaterdag 29 december 1894 rond 07:00 uur in het ouderlijk huis aan de Reitse Hoevenstraat nummer 12 in Tilburg. Na zijn geboorte is hij op dezelfde dag Rooms-Katholiek gedoopt in de parochie ’t Goirke.

Jan bij zijn verloving, 1914. Bron: mw. G. J. H. M. van Lieshout.

Hij groeide op met zijn twee broers en zijn vier zussen, een zusje, Lucia, overleed na één jaar al en daarnaast was er ook een doodgeboren zoontje. In 1905 overleed zijn moeder, Jan was toen pas tien jaar oud. Het jaar daarop trouwde zijn vader met Nellie Cleijsen, die zelf weduwe was van Adriaan Horsten. Zij had ook nog een dochter, Catharina, die ook introk bij het gezin.

Toen Jan tweeëntwintig was besloot hij, omdat hij niet met zijn stiefmoeder door één deur kon, om een tijdje bij zijn zus Nölleke in te trekken. Zijn verhouding met zijn stiefmoeder was zo slecht, dat niet alleen hij, maar ook zijn broers en zussen het ouderlijk huis zijn ontvlucht. Zus Nölleke was in 1906 getrouwd met Tines Donders en het gezin woonde in 1917 met negen kinderen, neef Jan en een kleindochter in het huis nummer 137 in de Hoefstraat. Jan werkte van dat jaar tot aan zijn huwelijk als garenspoeler in de textielfabriek.

Het gezin van zus Nölleke, 1930. Bron: dhr. J. A. M. M. Donders.

De toen 25-jarige Tonia Torremans viel als een blok voor Jan, maar ze vond het niets dat hij, uit de arbeidersklasse afkomstig, een pet droeg, en dat haar familie die uit zelfstandigen bestond allemaal hoeden droegen. Jan was koppig en bleef zijn pet dragen, dus maakte ze het meteen uit. Gelukkig zag ze in dat ze niet meer zo jong was en merkte ze dat nog maar weinig jongens interesse hadden.

Uiteindelijk zwichtte ze alsnog voor zijn pet, maar ze kreeg hem toch nog onder een hoed, toen hij ging trouwen. Helaas bleek bij Jan’s huwelijk maar weer de vervelende kant van zijn vader, die kwam in zijn vuil werkschoffie ‘wel even op ’t stadhuis’, bij het feest was hij niet aanwezig, want hij had ‘nog genoeg werk te doen’. De toon was toen weer mooi gezet, maar dat kon Jan niets schelen, hij was gelukkig.


Huwelijk en kinderen

Jan trouwde op 20 mei 1920 met Tonia Torremans in Tilburg. Uit dit huwelijk werden negen kinderen geboren.

Foto Naam Geboren Overleden Bijzonderheden
Harrie 29 maart 1921 21 december 2010 Getrouwd op 26 oktober 1949 met Joke de Rooij.
Frans 7 mei 1922 14 november 1979 Getrouwd op 29 oktober 1947 met Joke Verhoeven.
Jos 26 februari 1924 6 maart 1999 Getrouwd op 7 november 1951 met Riet van Gorp.
André 14 november 1925 13 december 2017 Getrouwd op 13 november 1947 met Rikie Snoeren.
Riet 28 maart 1927 11 augustus 1999 Getrouwd op 2 augustus 1946 met Frans Bensing.
Jan 8 maart 1929 28 maart 2011 Getrouwd op 20 januari 1953 met Alie Schraa.
Bertha 15 december 1930 14 december 2011 Getrouwd op 2 juli 1948 met Jo Snelders.
Pietje 5 mei 1934 5 mei 1934 Doodgeboren zoontje.
Joke 8 oktober 1935 4 november 2017 Getrouwd op 3 december 1952 met en gescheiden van Eddy van der Aa, later relatie met Rien van Soest.
Huwelijk Jan van Lieshout en Tonia Torremans, 1920. Bron: mw. G. J. H. M. van Lieshout.

Tweede Wereldoorlog

Jan met zijn vrouw en eerste vijf kinderen, circa 1929. Bron: dhr. A. J. van Lieshout.

Aan het begin van de grote oorlog werkte Jan als fabrieksarbeider bij Swagemakers en Bogaers. In deze tijden was het hebben van een radio verboden, men moest deze inleveren bij een kwartier van de Duitse heerschappij in de buurt, maar Jan weigerde dit. Wanneer hij een nieuwsfeitje vanaf de Engelse Zender ontving vertelde hij dit de volgende dag aan collega’s op de textielfabriek. Ook hij wist dat dit niet eeuwig zonder represailles kon voortduren.

Jan was altijd goed gehumeurd en ging ook altijd vrolijk naar zijn werk. Hij en zijn vrouw Tonia waren goede mensen, eigenlijk te goed voor de familie.
– mw. A. M. Th. Becx-Torremans

Kinderen van Jan en Tonia, 1934. Bron: mw. A. Ph. van Lieshout-Schraa.

Ergens in januari van het jaar 1942 liep Jan van het werk naar huis, terwijl een van de zonen van iemand had vernomen dat ze vader Jan wilden arresteren, na een aangifte door NSB’er Frans van Loon, een collega op de textielfabriek. Zoon Frans klom over de schutting en probeerde zijn vader nog in te halen, maar het was te laat, Jan werd op de hoek van de Roggestraat en de Bredaseweg gearresteerd door een lid van de Gestapo. Hij werd eerst naar kamp Vught getransporteerd en later naar de gevangenis Rheinbach. Daar werd hij op 6 juli 1943 ontslagen en vanuit daar naar de gevangenis van Siegburg getransporteerd.

Jan zat samen met een collega of kennis in de gevangenis van Siegburg en allebei kregen ze te horen dat ze naar huis mochten, omdat hun straf erop zat. Zo informeerde hij zijn familie in Tilburg met het bericht dat hij weer terugkwam, de familie bereidde zich dus op zijn komst, maar het liep allemaal anders. Waar zijn collega zich had weten te gedragen, kon Jan het waarschijnlijk niet laten zijn mening te geven en zijn blijken van afwijzing van de Duitse overheid te doen benadrukken, dat heeft hij geweten ook.

Portret van Jan, oorspronkelijk op de rechterhelft ook zijn vrouw Tonia, circa 1940. Bron: Regionaal Archief Tilburg.

Hij kwam op het station aan met zijn collega, maar later arriveerde de politie of iemand van het commando en ze arresteerden hem, omdat hij politiek gevaarlijk zou zijn. Jan werd naar Dachau gebracht, waar hij in december 1944 arriveerde. Hier had hij een waardevolle ontmoeting met zijn zoon André die bij de Krijgsmarine was gegaan. In augustus kwam hij aan in Mauthausen, waarnaartoe hij in een veewagon vervoerd was. Jan moest nu zware arbeid gaan verrichten in dit concentratiekamp, in de steengroeves, iedere dag graven of hakken.

Jan overleed één dag ná zijn vijftigste verjaardag in een zogenaamd ‘buitencommando’ van het kamp Linz III bij Wenen aan een te lage bloedcirculatie en een dikkedarmontsteking. Verhalen van medegevangenen getuigen over zijn goede karakter, hij moedigde iedereen aan vol te houden en gaf niet op, helaas mocht dat niet baten.


Voorouders

André van Lieshout
Overgrootouders Cornelis Vermeer (1809-1849)
x/
Cornelia Anna van Lieshout (1804-1833)
Simon van de Put (1797-1853)
x. 1824
Johanna Baesten (1798-1861)
Jan Kennekens (1777-1831)
x. 1819
Anna Taet (1793-1846)
Adriaan van Spaendonk (1802-1881)
x. 1826
Cornelia Vrijsen (1802-1881)
Grootouders Nol van Lieshout (1831-1892)
x. 1859
Jana van de Put (1834-1908)
Janus Kennekens (1832-1882)
x. 1859
Sien van Spaendonk (1835-1918)
Ouders Harrie van Lieshout (1863-1932)
x. 1884
Sjaan Kennekens (1863-1905)
Jan van Lieshout (1894-1944)