Jan Marinus

Familielid met gelijkend uiterlijk, 1932. Bron: mw. M. J. C. van Lieshout-Marinus.
Familielid met gelijkend uiterlijk, 1932. Bron: mw. M. J. C. van Lieshout-Marinus.

Joannes Baptista Marinus (Weelde, 31 mei 1869 – Gilze, 16 juli 1912) is de tweede zoon van in totaal vijf kinderen van Bart Marinus en Johanna Houtappels. Hij was bakkersgast, bakkersknecht, dagloner, arbeider en broodbakker. ¹ ²


Geboorte en jeugd

Jan werd op maandag 31 mei 1869 rond 02:00 geboren in het Vlaamse dorpje Weelde, zijn vader was dagloner Bart Marinus, waarschijnlijk ook Lambart genoemd en zijn moeder was huisvrouw Johanna Houtappels. Bij de aangifte van zijn geboorte was Cornelius Marinus getuige, waarschijnlijk is Jan’s vroeg overleden broer naar hem vernoemd.

Hij groeide op met zijn broertje Sjef en zijn zusje Maria in het dorp, een oudere broer Cornelius en een jongere zus Henrica zijn helaas vroeg komen te overlijden, waardoor het gezin met drie kinderen overbleef. Tot 1877 hebben de drie kinderen een rustige tijd gehad, maar in dat jaar ging het fout, vader Bart kwam te overlijden en moeder Johanna stond er alleen voor. ²

Om het gezin te kunnen onderhouden trouwde moeder met de weduwenaar Frans Haneveer, wiens vrouw was overleden nadat ze onder een trein was gekomen, niet geheel onmogelijk gezien hij spoorwegwachter was en zij spoorwegwachtster. Moeder Johanna nam het beroep over van de vorige vrouw van Frans en ze trok samen met haar drie kinderen in bij Frans’ gezin in Baarle-Nassau.

Het gezin woonde waarschijnlijk ter hoogte van Boschoven in het spoorwachterhuisje nummer 20. De zonen van Frans gingen later bij de spoorwegen werken, een familietraditie. Echter de zonen van Johanna waren helemaal niet geboeid om ook in dit beroep iets te gaan doen en kozen ervoor om zich te vestigen in de omgeving en als dagloner, huisvrouw en Jan als broodbakker zichzelf van een inkomen te voorzien. ¹


Dienstplicht en opleiding

Tegen het einde van de jaren 1880 was Jan verplicht om te voldoen aan de Nationale Militie, hij werd ingeloot en ging dienen in het Belgische leger. Waarschijnlijk moest hij hiervoor naar Antwerpen, waar een basis of academie gevestigd was, het bevolkingsregister geeft helaas enkel aan dat hij naar Antwerpen is vertrokken. Twee maal, een keer in de jaren tachtig en nog een keer in het begin van de jaren negentig. ¹ ²

De Bolberg in Gilze, 2016. Bron: dhr. W. van Kruijsbergen.
De Bolberg in Gilze, 2016. Bron: dhr. W. van Kruijsbergen.

Toen Jan klaar was met zijn dienstplicht heeft hij even als arbeider gewerkt, maar hij kreeg interesse voor het bakkersvak. Hij begon als bakkersgast, hij was in de leer bij een professionele bakker in Weelde of Baarle-Hertog en leerde daar de fijne kneepjes van het vak. Later mocht hij aan de slag als bakkersknecht. ²

De jaren vanaf zijn huwelijk heeft hij het voor elkaar gekregen om zichzelf de belangrijkste kennis van het bakken eigen te maken en is toen als broodbakker gaan werken. Later kreeg hij het idee om een eigen zaak op te zetten die hij op de Bolberg in Gilze zou vestigen. ¹


Huwelijk en kinderen

Jan trouwde op 16 juni 1893 met Nel Geerts in Baarle-Hertog. Uit dit huwelijk werden negen kinderen geboren. ¹ ²

Foto Naam Geboren Overleden Bijzonderheden
Marie 16 maart 1894 2 oktober 1977 Getrouwd op 11 januari 1918 met Kees de Vos.
Jo 7 januari 1896 8 maart 1964 Getrouwd op 2 september 1921 met Stan Bluekens.
Bart 10 januari 1898 28 november 1975 Getrouwd op 25 april 1925 met Lies Laurijssen.
Sjef 31 juli 1900 27 juli 1971 Getrouwd op 31 oktober 1924 met Mieke Laurijssen.
To 31 juli 1900 5 december 1987 Getrouwd op 19 september 1924 met Jan Laurijssen.
Charel 21 september 1901 10 augustus 1987 Getrouwd op 9 augustus 1932 met Dela Hermes.
Jan 10 april 1901 28 december 1904 Jong overleden.
Jan 15 december 1905 18 augustus 1990 Getrouwd op 29 augustus 1934 met Han Hermes.
Kee 22 juni 1908 25 september 1960 Getrouwd op 18 november 1938 met Piet Witteveen.
Het trouwboekje van Jan en Nel, 1893. Bron: mw. E. C. M. Timmermans-Marinus.

Het drama

Alles leek goed te gaan, Jan was gelukkig getrouwd met Nel Geerts en hij genoot ervan om als broodbakker zijn kost te verdienen en tussendoor heeft hij ook als arbeider gewerkt. Ook hadden ze een mooi groot gezin van acht kinderen, dus het leek allemaal rooskleurig. Een lekker rustig leven op de Bolberg in Gilze. ¹

Maar toen kwam die dag waarop het fout ging. Op 13 juli van het jaar 1912 was Jan het gras aan het maaien, wat op zijn tijd wel weer eens nodig was. De tuin moest er tenslotte mooi uitzien. Maar toen struikelde hij over zijn zeis en daarbij viel hij met zijn borstkas op zijn zeis. Hij heeft met heel veel pijn nog drie dagen geleefd, maar op 16 juli moest hij het opgeven, vanwege helse pijnen. Een gelukkige man van drieënveertig die een tot dan toe gelukkige familie troosteloos achterliet. Het jongste kind was nog maar vier. ¹ ³

Geraadpleegde bronnen:
1. Regionaal Archief Tilburg; Burgerlijke Stand en Bevolkingsregister.
2. Rijksarchief in België; Burgerlijke Stand.
3. Jo Kimenai-Marinus, wonende te Dongen.