Kees Hopmans

Portretfoto van Kees, circa 1939. Bron: mw. M.J. van de Ven-Musters.
Portretfoto van Kees, 1936. Bron: mw. M.J. van de Ven-Musters.

Cornelius Simon Johannes Hopmans (Tilburg, 10 augustus 1888 – Tilburg, 28 november 1946) is het tweede kind van in totaal tien kinderen van Willeke Hopmans en Koos de Wit. Hij was spinner, soldaat, fabrieksarbeider, grondwerker, los arbeider en schrobbelaar. ¹ ²


Geboorte en jeugd

Kees kwam op vrijdag 10 augustus 1888 rond 13:00 ter wereld in het ouderlijk huis in de wijk Korvel in Tilburg. Zijn ouders waren fabriekswerker Willeke Hopmans en huisvrouw Koos de Wit. Na zijn geboorte werd Kees rooms-katholiek gedoopt en daar kreeg hij de namen Cornelius, van zijn oom vaderszijde, Simon, van zijn opa moederszijde en Johannes, van zijn oom vaderszijde mee.

Op 25 mei 1891 vertrok het gezin, bestaande uit vader, moeder, broer Janus, en hij zelf, naar Halewijn, een stad ten noorden van het Franse Rijsel. Waarschijnlijk had vader er werk gevonden, maar het zou ook goed kunnen dat hij drank smokkelde. Voordat ze vertrokken woonden ze in de Oude Kerkstraat op nummer 11, waar destijds ook veel smokkelaars woonden, die onder andere uit België drank haalden. ¹

Krantenartikel over de Oude Kerkstraat, circa 1920. Bron: Regionaal Archief Tilburg.

Op 12 juni 1902 kwamen ze vanuit het Belgische Mol weer terug naar Tilburg, waar vader Willeke als wolkammer ging werken. Het gezin was flink uitgebreid en woonde nu in de Reitsestraat op nummer 20. In 1904 verhuisden ze naar nummer 9 in dezelfde straat. Op 4 september 1907 vertrok Kees als soldaat naar de kazerne van Harderwijk. Hij heeft onder andere in de oorlog tussen Nederland en inlanders in Nederlands-Indië gediend. Rond 1914 leerde hij Anna Govers kennen, ze woonde dan wel niet in de buurt, ze kwam namelijk uit Loon op Zand, maar de vonk sloeg over tussen de twee en later trouwden ze.


Vrijwillige militaire dienst

Op negentienjarige leeftijd ging Kees naar Breda om zichzelf als vrijwillger aan te melden als soldaat bij de Koloniale Troepen, ‘Zowel in als buiten Europa’, met een premie van 200 Gulden, per jaar waarschijnlijk. Hij werd ingeschreven voor de militie van de lichting van 1908 van de gemeente Tilburg, met nummer 287. Op 28 september 1907 ging hij in Rotterdam aan boord van het stoomschip “SS Kawi” waar hij na meer dan een maand op 2 november in Batavia aankwam. Aangekomen en wel werd hij geplaatst bij het 1ste Depot Bataljon. Nu nam zijn militaire loopbaan als KNIL-soldaat een aanvang.

Stadsgezicht van Semarang met de Uitkijk, 1870. Bron: Geheugen van Nederland.
Stadsgezicht van Semarang met de Uitkijk, 1870. Bron: Geheugen van Nederland.

In 1907 werd hij overgeplaatst als kanonnier der 2de klasse bij de Vesting Artillerie. Op 10 maart 1908 zou hij ingelijfd worden bij de militie. Waarschijnlijk begon het hem de volgende jaren van dienst te vervelen, want hij begon zich te misdragen. Op 26 oktober 1910 werd Kees ingelijfd als fusillier bij het strafdetachement. Omdat zijn wangedrag bleef aanhouden, overeenkomstig artikel 16 van het reglement strafdetachement, werd hij met een ontslagbriefje uit het leger verwijderd. Hiervoor werd Kees op 3 april 1912 naar het Subsistentenkader in Semarang gebracht, waar hij zo’n vier dagen zou verblijven totdat hij de zevende april met het schip “SS Tabanan” huiswaarts zou keren.

Kees' staat van dienst in zijn zakboekje, 1916. Bron: mw. S.E.M. Kluijt-Musters.
Kees’ staat van dienst in zijn zakboekje, 1916. Bron: mw. S.E.M. Kluijt-Musters.

Op 10 mei 1912 kwam Kees in Rotterdam aan en werd hij naar het 1ste Regiment Vesting Artillerie gezonden omdat hij nog dienstplichtig was. Hij werd daar als vrijwilliger aangenomen met de positie van milicien-kanonnier. Op 13 december 1913 ging hij met groot verlof, maar Kees’ dienstplicht was nog niet voldaan. Hij moest nog aan de slag, de Nederlandse Krijgsmacht was niet mild en dat hij zich misdroeg heeft waarschijnlijk ook geen positieve invloed gehad. Misschien is het zo geweest dat hij de tijd waarin hij zich misdroeg moet inhalen, of misschien werd niets meegerekend voor het in mindering brengen van zijn dienstplichtduur.


Huwelijk en kinderen

Kees trouwde op 6 mei 1914 in Tilburg met Anna Govers. Uit dit huwelijk werden vijf kinderen geboren.

Foto Naam Geboren Overleden Bijzonderheden
Koos 26 februari 1915 2 april 2002 Getrouwd op 28 augustus 1935 met Janus Primus.
Anna 25 april 1916 5 september 2004 Getrouwd op 6 oktober 1937 met Christ Baelemans.
Mien 13 september 1917 4 september 2004 Getrouwd met Jan Vugts.
Riet 15 augustus 1919 11 juni 1985 Getrouwd op 18 januari 1939 met Sjef Musters.
Sjef 5 september 1921 17 augustus 1986 Getrouwd met An Ansems.
Het gouden jubileum van Kees’ ouders Willeke en Jacoba, 1936. Bron: mw. M.J. van de Ven-Musters.

Werkzame leven en huishouden

Kees ging met zijn vrouw in de voor hem bekende Reitsestraat wonen, op nummer 17. Hij verdiende de kost als spinner. Op 15 juni 1914 woonde het gezin in de Reitsestraat op nummer 19 en in 1917 woonden ze op nummer 11. Op 1 augustus 1916 ging Kees voor zijn nog te vervullen dienstplicht bij de Nederlandse landweer. Van de landweer ging hij over op het 1ste Regiment 2de Bataillon 4e Compagnie Landweer. Hij zat in het district van ‘s-Hertogenbosch. Hij diende als dienstplichtige kanonnier in het 1ste Regiment Vesting Artillerie.

Op dit moment woonde Kees al samen met zijn echtgenote Anna Govers, zij hield het huishouden in de Reitschestraat 15 in Tilburg bij, het huishouden dat inmiddels al uit twee kinderen bestond, dochters Koos en Anna. Wanneer Kees een tijdje thuis was en niet bezig was met zijn legerdienst, dan zagen ze natuurlijk hun kans schoon, dochter Mien werd in 1917 namelijk geboren.

In 1919 was zijn dienstplicht vervuld, in Tilburg aangekomen gaat hij aan de slag als fabrieksarbeider. Later vervult hij nog dienstbetrekkingen als grondwerker, waar hij waarschijnlijk de vader van zijn schoonzoon leert kennen en als los arbeider en schrobbelaar. Veel is er niet bekend over Kees’ leven, maar hij had geen goede gezondheid. De laatste jaren van zijn leven was hij erg ziek, zoals de verhalen de ronde gaan en was het leven best zwaar voor hem. Hij overleed op donderdag 28 november 1946, waarschijnlijk in de Van Hessenkasselstraat. Hij is achtenvijftig jaar oud geworden. ¹ ²


Voorouders

Kees Hopmans
Overgrootouders Denis Hopmans (1807-1869)
x. 1831
Johanna Maria de Kort (1804-1848)
Norbert van Hoof (1805-1873)
x. 1829
Gijsberdina Oomen (1810-1891)
Joannes de Wit (1770-1838)
x. 1814
Maria Karremans (1780-1851)
Nicolaas Koenen (1801-1880)
x. 1827
Maria van Gool (1804-1890)
Grootouders Adriaan Hopmans (1835-1919)
x. 1862
Cornelia van Hoof (1829-1877)
Simon de Wit (1815-1893)
x. 1850
Johanna Koenen (1830-1885)
Ouders Willeke Hopmans (1866-1958)
x. 1886
Koos de Wit (1868-1949)
Kees Hopmans (1888-1946)