Mijn tante op schoot bij overgrootmoeder, 1958. Bron: André van Lieshout.
Mijn tante op schoot bij overgrootmoeder, 1958. Bron: André van Lieshout.

Ze was bijna honderd – ja op twee jaar en een paar dagen na – maar zo sterk als Württembergisch hout. Deze schone dame die mijn betovergrootmoeder was, werd op 26 november 1875 geboren en op 30 november in datzelfde jaar gedoopt in Wiernsheim, Landkreis Vaihingen/Enz in de deelstaat Baden-Württemberg in Duitsland. Ze zou het eerste legitieme kind zijn van Andreas Gärtner, werkzaam als timmerman en van Maria Bolz, de huisvrouw. In 1874, een jaar vóór het huwelijk van Johanna’s ouders, kregen ze dochter Maria Barbara, een voorkind dus. Of deze dochter ook een kind is van Andreas blijft ons helaas onbekend. Na haar kwamen nog de broertjes Wilhelm en Andreas, die laatste overleed op vierjarige leeftijd en zusje Susanne.

Dochter Johanna, 1940. Bron: Rainer Böhles.
Dochter Johanna, 1940. Bron: Rainer Böhles.

Haar moeder was er eentje van een ongehuwde moeder, en zelf had haar moeder dus ook een voorkind, niet een al te best voorbeeld. Johanna kwam op haar vijfentwintigste naar Maudach als dienstmeid en kreeg daar met Fritz Grüner dochter Johanna. Toch weer een illegitiem kind, want pas een maand later zouden ze trouwen, verdammt! Nu ze getrouwd was zou ze het huishouden doen, iets waar ze voortaan vroeg voor op zou staan, zeker sinds het gezin in 1912 negen kinderen telde. De biologische wekker ging dan om half zes al, in de benen en daar verrichte ze toch veel werk. De kinderen verzorgen, koken, wassen, schoonmaken, werken op de wijngaard, dan ook nog in de tuin en moestuin en niet vergeten de kippen te voeren.

Johanna en twee kinderen, 1920. Bron: Gonny van Lieshout.
Johanna en twee kinderen, 1920. Bron: Gonny van Lieshout.

Jaren gingen voorbij en de kinderen verlieten het huis om een eigen bestaan op te bouwen, ze bleven gelukkig in de buurt, op twee dochters na: Käthe en Frieda gingen naar Nederland, want de financiële situatie was ondraaglijk voor Vati en Mutti. Er was een economische crisis gaande in Duitsland en met de inflatie was het geld dat ze hadden niet veel meer waard. Tijd om spullen te kopen die hun waarde zouden behouden! Gelukkig hadden ze heel wat grond, ze woonden mooi aan de Kaiserstraße 11, maar in Maudach, waar ze woonden, hadden ze ook nog andere stukken grond, voor wijnbouw, een familieberoep.

Johanna's echtgenoot Fritz Grüner, 1940. Bron: Rainer Böhles.
Johanna’s echtgenoot Fritz Grüner, 1940. Bron: Rainer Böhles.

In 1945 was de oorlog eindelijk voorbij: tijd voor de wederopbouw, ze woonden tenslotte in de Bondsrepubliek Duitsland, dus was in hun Duitsland de crisis over. Het ging allemaal zijn gangetje, Fritz was al met pensioen, maar onverwachts overleed deze familieman. Op 14 april 1946 overleed hij in zijn geboortedorp Maudach, zijn grote familie achterlatende, negenenzestig jaren oud. Nun sei er bei Gott, habe Er seine Seele. De reus was gestorven, maar die sterke vrouw was niet omver te blazen.

Artikel in de Rheinpfalz, 1965. Bron: Rainer Böhles.
Artikel in de Rheinpfalz, 1965. Bron: Rainer Böhles.

Alle kinderen waren inmiddels getrouwd en jaren gingen voorbij, toch runde Johanna iedere dag haar eigen huishouden. Op een gegeven moment dachten dochter Anna en schoonzoon Hermann dat ze wel wat terug konden doen voor alle goede zorgen van Johanna, dus lieten ze Mutti bij hen wonen, die kon misschien ook wel letten op hun geestelijk gehandicapte en lichamelijk zwakke zoon Sebald, die alle lieve zorgen wel goed kon gebruiken.

In 1965 werd Großmutti negentig. Negentig! De regionale krant Die Rheinpfalz besteedde er een item aan: een sterke vrouw die prima op deze leeftijd het dagelijks gebeuren kon volgen, het huishouden kon doen en haar eigen tijd kon vullen, voor zover die nog over was. De jaren na deze grote verjaardag ging het helaas minder met haar, ze werd een beetje ziek en liep uiteindelijk een longontsteking op. Deze ontsteking is haar op 18 november 1973 fataal geworden, acht dagen voordat ze achtennegentig zou zijn geworden. Deze Württemburgische dame was ijzersterk, maar mocht en zou ook de hemel verkiezen, boven onze aarde, om bij haar geliefde Fritz te zijn, die ze al zevenentwintig jaar had moeten missen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *